Pecynnau Dysgu

Croeso i adnoddau addysgu Platfform Map Cyhoeddus! Mae’r gyfres hon o adnoddau wedi’u teilwra yn gallu helpu addysgwyr i ymgysylltu dysgwyr mewn sgyrsiau ystyrlon am y lleoedd y maent yn byw ynddynt.

Mae’r adnoddau a’r gweithgareddau hyn wedi’u mapio i Feysydd Dysgu a Phrofiad (AoLE) allweddol y Cwricwlwm i Gymru. Maent wedi’u cynllunio fel offer hyblyg, syniadau, gweithgareddau ac ysbrydoliaeth i gefnogi dysgu seiliedig ar ymholi. Drwy ddilyn dull profiadol sy’n canolbwyntio ar y plentyn, gall y gweithgareddau hyn alluogi dysgwyr i arwain eu hymchwiliadau eu hunain, i ofyn eu cwestiynau eu hunain, ac i fyfyrio ar eu hamgylchedd lleol.

Pam Mapio?

Mae daearyddion, cynllunwyr a dylunwyr trefol wedi bod â diddordeb mewn mapiau erioed, a chawsant eu hystyried yn draddodiadol fel cynrychioliadau gwrthrychol a “gwir” o realiti. Heddiw, mae mapio yn llawer mwy na hyn; gall fod yn gyfrwng pwerus ar gyfer “archwilio ‘yr hyn sydd allan yna’ yn ogystal â ‘yr hyn sydd o fewn i ni’” (Soini, 2001; t.225). Drwy ymgysylltu â’r adnoddau hyn fel rhan o addysgeg weithgar a seiliedig ar ymholi, mae dysgwyr yn datblygu:

• Ymwybyddiaeth Ofodol: Llywio a deall eu hamgylchedd, yn gorfforol ac yn gymdeithasol; a
• Meddwl Beirniadol: Casglu a dadansoddi data, datblygu ac archwilio eu syniadau eu hunain a syniadau eraill, a dyfeisio atebion ar gyfer eu cymunedau.

Fframwaith seiliedig ar ymchwilio

Mae ein hadnoddau wedi’u tanategu a’u llywio gan ein hymchwil gyfranogol ein hunain gyda phlant mewn cyd-destunau o fewn a thu hwnt i Gymru, ac maent yn tynnu ar waith damcaniaethwyr addysgol megis Dewey a Kolb. Wedi’u seilio ar Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn (UNCRC) a Safonau Cyfranogiad Cenedlaethol Cymru, mae’r adnoddau’n galluogi plant i ddilyn cylch dysgu profiadol, gan symud drwy brofiad concrid, arsylwi myfyriol, cysyniadoli haniaethol ac arbrofi weithredol. Rydym wedi dylunio’r adnoddau o amgylch yr egwyddorion canlynol:

• Dyluniad Anragnodol: Mae’r pecynnau hyn yn “gyfres” hytrach nag yn gwricwlwm penodedig. Anogir addysgwyr i ddewis ac addasu gweithgareddau sy’n cyd-fynd â’r trywyddau ymchwilio penodol sy’n dod i’r amlwg yn eu hystafelloedd dosbarth.
• Canolbwyntio ar y Plentyn: Mae dysgwyr yn arwain yr ymchwiliad drwy ofyn eu cwestiynau eu hunain, cynhyrchu data gwreiddiol, a myfyrio ar ganfyddiadau.
• Canolbwyntio ar Weithredu: Gall dysgwyr ddyfeisio atebion i faterion yn eu hardaloedd lleol a chymryd camau gweithredu priodol, gan fyfyrio ar y broses a’u dysgu.

Mae’r fframwaith hwn yn hyrwyddo datrys problemau ac ymholi, ac yn pwysleisio pwysigrwydd cysylltu â phrofiadau bywyd go iawn plant.

Archwilio themâu’r adnoddau

Mae ein pecynnau wedi’u trefnu o dan bedwar thema: mapio cymdeithasol, mapio amgylcheddol, mapio diwylliannol a symbolaeth. Gallwch ddewis gweithgareddau penodol sy’n cyd-fynd â’r cwestiynau y mae dysgwyr am eu harchwilio. Er enghraifft, gall plant ymchwilio i ansawdd aer yn eu hardal leol drwy fapio amgylcheddol, neu ddefnyddio mapio cymdeithasol i nodi lleoedd lle mae pobl yn cwrdd, chwarae a siarad Cymraeg, ac i ddyfeisio ffyrdd o wneud eu cymdogaeth yn fwy cyfeillgar i bobl ifanc.

Themâu a Meysydd Ffocws

• Cymdeithasol: Mapio lleoedd lle mae pobl yn cwrdd, chwarae, siarad Cymraeg neu’n cysylltu â natur, a dylunio mannau sy’n gyfeillgar i bobl ifanc.
• Amgylcheddol: Asesu ansawdd aer, bioamrywiaeth, a safleoedd ynni adnewyddadwy.
• Diwylliannol: Cysylltu â lle drwy adrodd straeon, cof, a chreadigrwydd.
• Symbolaeth: Delweddu’r ansoddol a’r diriaethol; troi syniadau yn symbolau map wedi’u hannog.